Để không hổ thẹn là mình đã không làm

Chân dung người Việt thế kỷ 21 

better fail than sorry

Ảnh: Thanh Huỳnh

—– Bài đăng trên Nhật Báo Viễn Đông —– Read the English version —–

Nếu bạn gặp một người đến từ Bắc Âu và hỏi họ rằng tiếng Phần Lan học khó hay dễ, có thể họ sẽ lắc đầu le lưỡi nhìn bạn thay cho câu trả lời! Tiếng Phần Lan được xem là một trong những ngôn ngữ khó học nhất thế giới. Thế mà có một cô gái Việt Nam gồng mình học tiếng Phần Lan khi cô quyết định di cư sang đây. Trong quá trình học tiếng, cô suy nghĩ trong đầu là phải quên hẳn tiếng Anh đi để tập trung học tiếng Phần Lan. Và cô đã thành công. Trình độ tiếng Phần Lan của cô hiện giờ ở mức trung cấp, có thể đi làm và hội nhập dễ dàng.

Thanh Huỳnh (tức Huỳnh Thanh Thanh): quê nội Tiền Giang, quê ngoại Sài Gòn. Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Thanh đi làm ba năm cho một công ty của Anh. Cảm thấy mình không có cơ hội phát triển theo ý muốn, năm 2007 Thanh sang Phần Lan học lấy bằng MBA. Học xong năm 2010, Thanh về lại Việt Nam một tháng, nhưng rồi thấy rằng cuộc sống ở Phần Lan thật sự là thích hợp hơn cho mình, nên cô quyết định ngay và quay lại Phần Lan để lập nghiệp.

Trên quê hương mới của Thanh, bên ngoài cửa sổ, một màu trắng bao phủ cánh rừng bao la quanh nhà. Ngồi trước máy tính, Thanh tâm sự qua Skype.

Điều gì giúp bạn có quyết định di cư sang Phần Lan?

Thanh Huỳnh: Thật ra lúc ra nước ngoài học rồi tính ở luôn là một quá trình dài mình suy nghĩ xem có hợp không. Mình phải ở chỗ nào mà nó ‘say yes’ với mình, có cơ hội. Nếu lúc đó ở Phần Lan không có cơ hội, không có bạn bè, không có mối quan hệ, không có công việc thì khó mà ở lại, bởi vì Phần Lan cũng khá đắt đỏ. Lúc đó tôi may mắn có bạn bè ủng hộ, có nền tảng tương đối khá nên mới ở lại được.

Cơ hội tìm việc ở Phần Lan như thế nào?

TH: Học thương mại ra tìm việc ở đây rất khó. Thông thường phải mở công ty riêng. Nếu may mắn thì tìm được việc ở những công ty hoặc tổ chức quốc tế, nhưng ngay ở đây cũng khó cạnh tranh với người Phần vì họ cũng giỏi tiếng Anh.

Thị trường lao động 5 triệu rưỡi dân ở Phần Lan rất cạnh tranh. Khi nhận người nước ngoài vào làm việc – tiếng Phần thì người nước ngoài không bằng họ, tiếng Anh họ cũng giỏi – điểm cạnh tranh là khả năng mình có.

Ở Phần Lan, không biết sao tôi khá tự tin. Tôi may mắn hơn nhiều người Việt nhập cư qua Phần Lan trước đây theo kiểu tị nạn là mình được học hành bài bản hơn. Hiện nay, tôi không có việc làm nguyên năm, lúc có lúc không, nhưng lúc nào tôi cũng tự tin vào thị trường lao động ở đây. Tôi nghĩ nhân tố chủ yếu cũng là mình. Tôi học marketing, nếu tôi thấy người Phần Lan cần cái gì thì mình tập trung vào mảng đó. Hiện nay họ đang nhắm vào các thị trường ngoài Trung Quốc nên nhiều công ty muốn mở rộng qua những nước tương đối mới như Việt Nam. Sẽ có những dự án mở ra ở Việt Nam và tôi đang nhắm vào những dự án đó. Tôi tự tin vào phần này. Việt Nam cũng là một nước có nhiều tiềm năng.

thanh huynh

Ảnh: Thanh Huỳnh

Sự tự tin của bạn là ở đâu ra?

TH: Qua đây học là quá trình rèn luyện bản thân. Tôi cũng thuộc loại thích độc lập từ nhỏ. Ba mẹ định hướng một ít rồi tự đi. Ba mẹ cũng không biết tôi làm gì đâu. Nên đó là lý do tại sao tôi có nhiều ý tưởng riêng. Điều học được nhiều nhất ở đây là tính độc lập của người Phần. Điều dễ dàng ở Phần Lan là nếu mình có một ý tưởng tốt, nếu nó thực tế hoặc đem lại lợi ích thì phần trăm để thực hiện được ý tưởng đó rất cao. Tôi tự tin về phần này. Không giống ở Việt Nam, nhiều khi có ý tưởng hay cũng không thực hiện được.

Khi quay lại Phần Lan, bạn có nghĩ rằng tìm được việc nào thì làm việc đó, hay có sự lựa chọn?

TH: Thời sinh viên thì có việc nào nhận việc đó vì mình làm vì tiền là chủ yếu. Bây giờ thì chọn lọc một chút. Những việc lương ít mà thời gian bỏ ra nhiều thì phải nghĩ lại. Vả lại, với bằng cấp của mình, làm những việc trái ngành không có lợi.

Khi không làm những dự án, tôi có thể ngồi nhà hưởng trợ cấp. Nhưng tôi đi học tiếng Phần Lan, hoặc có những chỗ làm cũ người ta kêu tôi cũng đi, bởi vì đi ra ngoài tiếp xúc trong xã hội sẽ có nhiều cơ hội hơn là ngồi nhà.

Bạn có tư tuởng chân trong chân ngoài rằng nếu không ở Phần Lan được thì ít nhất cũng có Việt Nam để quay về?

TH: Tôi đã gặp nhiều người Việt nói rằng làm việc ở Phần Lan kiếm tiền rồi quay lại Việt Nam nghỉ hưu. Tôi gạt bỏ những tư tuởng đó. Tôi làm những gì mình thích, mình yêu thôi. Nó làm cho mình không bị phân tán. Tôi nghĩ Phần Lan là nước của tôi rồi nên có gì xảy ra thì tôi chịu hậu quả ở đây thôi.

Có nhiều người Việt ở Phần Lan mà họ chịu đựng vì họ không hợp văn hóa, nên Việt Nam cũng là một cứu cánh đối với họ. Nhiều người có nhu cầu phải có bà con chòm xóm xung quanh người Việt, hoặc phải nói tiếng Việt, hoặc phải có đồ ăn Việt Nam thì họ mới hạnh phúc. Tôi thì ăn bánh mì cũng được. Mà không đi Việt Nam nghỉ hè thì đi các nước châu Âu khác cũng được.

Bạn có thể miêu tả chung cuộc sống của bạn ở Phần Lan?

TH: Không phải cái gì cũng màu hồng nhưng nói chung có tương lai. Có nhiều cơ hội cũng mở ra, người Phần Lan cũng chấp nhận mình. Không đến nỗi bi quan.

Mức độ hài lòng của bạn với cuộc sống hiện tại?

TH: Trên thang điểm 10 thì hiện nay 6, 7 thôi vì công việc chưa ổn định. Nếu tìm được công việc ổn định và phù hợp với chuyên ngành thì coi như tôi thỏa mãn.

Bạn thích điều gì nhất về cuộc sống ở Phần Lan?

TH: Ở Việt Nam cho dù biết mình muốn gì cũng khó thực hiện. Mà thật ra ở Việt Nam cũng khó nói ra những gì mình muốn, vì gia đình anh chị ba má ai cũng có quyền nói ra nói vào. Điều này làm tôi khá bức xúc. Nói thẳng ý mình thì người ta cho là vô duyên. Không thì phải nói vòng, rồi canh đúng chiều đủ thứ. Tôi thường cảm thấy cô độc vì tôi giữ chính kiến của mình. Qua đây, người Phần ai cũng có tính độc lập cao, có dự án làm riêng, công việc riêng nên tôi rất thích.

Bạn nhắn nhủ gì cho những người có cùng suy nghĩ về vấn đề độc lập cá nhân?

TH: Phải đấu tranh. Phải quyết đoán. Mình có ước mơ thì mình phải thực hiện. Nếu thực hiện không được thì mình cũng không hổ thẹn là mình đã không thực hiện. Thà làm và thất bại còn hơn là không làm và suy nghĩ về nó suốt đời.

Dự định trong tương lai của bạn?

TH: Tương lai thì nhiều dự định lắm. Tôi muốn mở công ty hoặc dự án làm ăn giữa Phần Lan và Việt Nam.

*****

Mỗi năm, mấy chục ngàn người Việt đi học, đi làm hoặc đi định cư ở nước ngoài. Nước Việt Nam đã, đang và sẽ mang hình dạng mới với sự đóng góp thêm của những con người như thế trong và ngoài nước. Rồi đây hy vọng mảnh từ Phần Lan sẽ là một phần của bức tranh này.

–> Đọc bài tiếng Anh 

–> Trở về Chân dung người Việt TK21

Advertisements