Chân dung người nô lệ thế kỷ 21 (Kỳ 2)

Bức tranh toàn cầu 

Đối với thế giới, việc mua bán người là một tội ác đối với nhân loại. Các nước đều có luật và các biện pháp để bài trừ, ngăn chặn, trừng phạt việc mua bán người. Nhưng rõ ràng số người ủng hộ việc mua bán người là không nhỏ. Một nghề kinh doanh hốt bạc tỉ kia mà! Vì vậy mà cả thế giới đã phải tốn nhiều công sức để đối phó với vấn đề này mà vẫn gặp nhiều khó khăn. Điều đáng buồn là con người là nạn nhân của chính lòng tham lam và bản chất dã man của con người. Thế mới nói “có thể lấy con hổ ra khỏi rừng nhưng không thể lấy đi bản năng hoang dã của nó”. Những con người tham gia vào việc mua bán người mặc dù là sống trong thế kỷ 21 nhưng bản chất mọi rợ thời tiền sử thì vẫn còn y nguyên.

Một phản ứng đối với nạn nhân ở Việt Nam

Việt Nam đã có Luật Phòng, Chống Mua Bán Người có hiệu lực từ tháng 1 năm 2012. Các ban ngành trong cả nước cũng phối hợp hoạt động với nhau lập ra các dịch vụ giúp đỡ nạn nhân của các vụ mua bán người. Đây là những thay đổi để thích ứng rất hợp thời từ phía Việt Nam. Tuy nhiên trong bài viết của mình, Luật sư, đồng thời là Sinh viên Tiến sĩ, Ramona Vijeyarasa của Đại học University of New South Wales tại Úc, chỉ ra một thực tế đáng suy nghĩ về khía cạnh xã hội liên quan đến vấn đề tiếp nhận nạn nhân được cứu về tại Việt Nam. Cô Vijeyarasa lấy thông tin từ bảng câu hỏi do ban quản lý và nhân viên từ 3 nhà mở ở Việt Nam trả lời; cô tham dự 5 buổi họp hàng tháng của nhân viên trong ngành ở Hà Nội; và một hội thảo quốc gia về vấn đề tái hội nhập cho nạn nhân. Lượng thông tin này không phải là nhiều và không miêu tả toàn bộ thực tế ở Việt Nam, nhưng là một thực tế dù nhỏ cũng không nên có.

Theo cô Vijeyarasa, vì quan điểm phổ biến trong xã hội cho rằng gái mại dâm là tệ nạn xã hội nên khi vấn đề mua bán người được đề cập, liên tưởng đến gái mại dâm là rất tự nhiên, và người ta có khuynh hướng phân biệt đối xử đối tượng này. Vì vậy trong một số văn bản của nhà nước, các vấn đề hút sách, HIV, mại dâm đều được xem là tệ nạn xã hội – cho dù là nạn nhân trong vụ mua bán người bị ép làm gái mại dâm cũng vậy. Cần thấy rằng nạn nhân trong vụ mua bán người không phải là tội phạm và họ phải được giúp đỡ như là nạn nhân. Cô Vijeyarasa lý luận rằng nếu phòng chống mua bán người cũng giống như phòng chống một tệ nạn xã hội thì người ta sẽ không nhìn thấy một vấn đề chính yếu đã dẫn đến tình trạng di cư và mua bán người: đó là sự thiếu hụt về kinh tế và cơ hội việc làm ở thôn quê đã đẩy người ta vào những hành động liều lĩnh vì miếng ăn cơm áo. Cái cần cải thiện không phải là “tệ nạn xã hội” mua bán người mà là tình hình kinh tế cho bình đẳng hơn cho người dân khắp nơi trong nước. Và đương nhiên mua bán người là tội ác vi phạm nhân quyền cần được ngăn chặn và trừng phạt.

Ngoài ra, có phải là nghịch lý hay không khi mà nhiều cô gái vì muốn giúp đỡ gia đình và báo hiếu cho cha mẹ mà đã bước chân vào con đường mại dâm, nhưng khi các cô quay trở về nhà hoặc lúc được cứu về nước thì lại không dám nói rằng mình đã từng bị cưỡng bức bán dâm vì sợ mang tiếng xấu cho gia đình. Họ còn có thể bị gia đình và cộng đồng xa lánh hoặc gièm pha nếu biết họ đã từng là gái mại dâm, đặc biệt trong trường hợp họ bị lây HIV/AIDS, vì như thế họ bị xem là nguyên nhân tạo ra nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS cao cho gia đình và xã hội, cần phải tách riêng họ ra. Cô Vijeyarasa cho rằng nghịch lý giữa việc gia đình có thể bán con gái lấy tiền và thành kiến đối với gái mại dâm này chỉ cản trở và làm tổn hại đến những trợ giúp và tư vấn cần thiết trong quá trình giúp các cô gái hội nhập với cuộc sống bình thường.

Trong tương lai

Một số người Việt di cư được trang bị kỹ lưỡng về kiến thức và kỹ năng để xoay sở trong môi trường mới, họ đi nước ngoài làm việc, sinh sống, hoặc lên thành phố học hành và làm việc thành công, ổn định cuộc sống. Nhưng rất nhiều người Việt di cư mà không được chuẩn bị để đối phó với những thay đổi mới. Với những thỏa thuận hợp tác lao động mới với các nước ở khu vực Trung Đông như United Arab Emirates, Qatar, Saudi Arabia, Libya; châu Á; châu Âu như Nga – có nghĩa là người lao động Việt Nam có thêm nhiều cơ hội làm việc ở nước ngoài. Điều này cũng có nghĩa là các đường dây buôn bán người có thêm thị trường mới. Đã lọt vào mạng buôn bán người thì chỗ nào cũng là địa ngục, nhưng có lẽ địa ngục ở các nước Trung Đông nơi người đàn bà không có quyền và không có tiếng nói thì còn ghê rợn hơn. Chị em bạn gái hãy cẩn thận.

Nhiều người tin rằng giới trẻ bây giờ muốn theo đuổi giấc mơ riêng của mình và chọn đi con đường riêng – đây là một hành động mang tính tự lập đáng khuyến khích. Để giúp họ có được sự lựa chọn thích hợp, gia đình là ảnh hưởng đầu tiên và quan trọng nhất. Các bậc cha, mẹ, anh, chị, em hãy suy nghĩ kỹ.

Advertisements